Karbon fiyatlandırma piyasalarında Eylül 2026 döneminde doğrulama süreçlerinden karbon kredilerine, doğal gaz ticaretinden hidrojen üretimine kadar birçok gelişme yaşandı.
Dünya Bankası, ICVCM, Verra, Avrupa Komisyonu ve Avrupa Enerji Borsası (EEX) tarafından paylaşılan çalışmalar, emisyon azaltımlarının ölçülmesi ve piyasa işlemlerinin geliştirilmesine odaklandı.
KARBON PİYASALARI İÇİN 16 YENİ ÖNERİ
Gönüllü Karbon Piyasası için Bütünlük Konseyi (ICVCM), Dünya Bankası Grubunun eş kolaylaştırıcılığında hazırlanan raporda dijital izleme, raporlama ve doğrulama (DMRV) sistemlerine yönelik 16 öneri yayımladı.
Önerilerde veri kalitesi, siber güvenlik, şeffaflık ve doğrulama süreçlerinin güçlendirilmesi öne çıktı. Dijital sistemlerde hata ve veri manipülasyonu risklerinin azaltılması gerektiği vurgulandı.
Çalışmanın özellikle Paris Anlaşması'nın 6. maddesi kapsamında karbon piyasaları geliştiren ülkelere yol göstermesi hedefleniyor.
SÜRDÜRÜLEBİLİR HAVACILIĞA 430 MİLYON AVROLUK DESTEK
Avrupa Komisyonu, 2025 yılında sürdürülebilir havacılık yakıtı kullanan havayolu işletmecilerine yaklaşık 5,2 milyon Avrupa Birliği Emisyon Ticaret Sistemi (AB ETS) tahsisatı ayırdı.
Yaklaşık 430 milyon avro değerindeki destek, 130 işletmeciye dağıtıldı. Uygulamayla sürdürülebilir havacılık yakıtlarının yüksek maliyetinin azaltılması amaçlanıyor.
Komisyonun Temmuz 2026 tarihli ETS reform önerisinde, destek mekanizmasının ilave tahsisatlarla genişletilmesi de öngörülüyor.
KARBON KREDİLERİNDE 2027 BÜTÇE PLANLAMASI
Karbon piyasası analiz şirketi Sylvera, şirketlerin 2027 yılı karbon kredisi bütçelerini oluştururken yalnızca spot fiyatları dikkate almamaları gerektiğini belirtti.
Şirketlere proje türü, kredi kalitesi, uyum piyasalarına uygunluk ve bölgesel fiyat farklılıklarını değerlendirmeleri önerildi. Sylvera, karbon kredisi alımlarında düşük, orta ve yüksek talep senaryolarına dayalı bütçe planlaması yapılmasını tavsiye etti.
VERRA'DAN SCOPE 3 STANDARD PROGRAMI
Karbon sertifikasyon kuruluşu Verra, şirketlerin değer zincirlerindeki iklim projelerinin emisyon azaltım ve giderim sonuçlarını ölçmek, doğrulamak ve sertifikalandırmak amacıyla Scope 3 Standard (S3S) Programını 15 Eylül 2026'da başlattı.
Program kapsamında, değer zincirlerinde gerçekleştirilen her bir ton karbondioksit eşdeğeri emisyon azaltımı veya giderimini temsil eden Scope 3 Units (S3Us) oluşturulması öngörülüyor.
EEX'İN YENİ DOĞAL GAZ SİSTEMİNDE 9,6 GWH İŞLEM
Avrupa Enerji Borsası (EEX), 15 Eylül 2026'da kullanıma sunduğu Trade-at-Index (TAI) özelliğinin ilk haftasında toplam 9,6 gigavatsaat (GWh) işlem hacmine ulaştığını açıkladı.
Sistemin ilk gününde 5,2 GWh işlem gerçekleştirildi. İşlemlerin büyük bölümünde fiyat referansı olarak EEX530 endeksi kullanıldı.
EEX ayrıca EU ETS2 kapsamında yeni bir karbon fiyat endeksi geliştirilmesinin fizibilitesini değerlendirdiğini bildirdi. Planlanan endeksle karbon piyasasında fiyat şeffaflığının artırılması hedefleniyor.
PİYASA VERİLERİNDE YENİ SİSTEME GEÇİŞ
EEX, piyasa verilerinin dağıtımında kullanılan sFTP altyapısından DataSource File Cloud sistemine geçiş planını da duyurdu.
Geçiş takvimine göre FTP üzerinden veri yayınının 1 Ekim 2026'da sona ermesi ve gün sonu piyasa verilerinin yalnızca yeni sistem üzerinden sunulması öngörüldü.
Müşterilerden geçiş işlemlerini 30 Eylül 2026'ya kadar tamamlamaları istendi.
YENİLENEBİLİR HİDROJEN İÇİN KARBON KREDİSİ METODOLOJİSİ
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) kapsamında, yenilenebilir elektrik kullanılarak suyun elektrolizi yoluyla hidrojen üretiminden sağlanan emisyon azaltımlarının kredilendirilmesine yönelik metodoloji önerisi yayımlandı.
JSW Energy Ltd. tarafından sunulan A6.4-PMM011 referans numaralı öneri, Paris Anlaşması'nın 6.4 maddesi kapsamındaki faaliyetler için baz çizgi belirleme, emisyon azaltımı hesaplama ve izleme koşullarını içeriyor.
KARBON YAKALAMA PROJELERİNDE YENİ DEĞERLENDİRMELER
Sylvera, Deep Sky One doğrudan hava yakalama tesisine AAA-A düzeyinde ilk ön-ihraç derecelendirmesini verdiğini duyurdu. Değerlendirmeyle henüz karbon kredisi ihraç etmemiş projelerde planlanan karbon gideriminin güvenilirliği ve teslimat riskleri inceleniyor.
Öte yandan ICVCM, Verra'nın karbon yakalama ve depolama (CCS) metodolojisi ile ilgili modüllerinin Temel Karbon İlkeleri (CCP) kriterlerini karşıladığını onayladı.
ŞİRKETLERİN KARBONSUZLAŞMA PLANLARINDA İŞ BİRLİĞİ VURGUSU
New York İklim Haftası kapsamında yapılan değerlendirmelerde, düşük karbonlu ürünler, çevresel nitelik sertifikaları (EAC) ve karbon kredilerinin birlikte kullanımına ilişkin özel sektör görüşleri ele alındı.
Sylvera'nın aktardığı değerlendirmelerde, alıcılar, proje geliştiricileri ve finansman sağlayıcıları arasında erken aşamada iş birliği kurulmasının önemi vurgulandı.
