Küresel ticaretin kuralları yeniden yazılırken iklim ve enerji başlıkları masanın vazgeçilmez gündemi haline geldi. Uluslararası Sürdürülebilir Kalkınma Enstitüsü'nün (IISD) kullanıma sunduğu Trade & Climate Tracker platformunun bulgularına göre, 2025'in başından Haziran 2026'ya kadar imzalanan uluslararası ticaret anlaşmalarının yüzde 58'i iklim iş birliğine açık atıfta bulunuyor. Aynı dönemdeki anlaşmaların üçte birinden fazlası ise yenilenebilir enerjiye dair somut hükümler taşıyor.
ANLAŞMALARDA ENERJİ VURGUSU
70'i aşkın ticaret anlaşmasını mercek altına alan dijital takip aracı, hükümetlerin artık yalnızca gümrük tarifelerine odaklanmadığını ortaya koydu. Metinleri kamuya açık 46 anlaşma üzerinde yapılan detaylı taramada çarpıcı sonuçlara ulaşıldı. İncelenen anlaşmaların yüzde 67'sinde enerji verimliliği, elektrik şebekeleri ve altyapı dahil olmak üzere enerji iş birliği maddeleri yer aldı.
Anlaşmaların yüzde 40'ında ise taraflar emisyon azaltımı konusunda ortak hareket etme taahhüdünde bulunurken, yarıdan fazlası ormansızlaşmayla mücadeleye yönelik hükümler içerdi.@
KRİTİK HAM MADDELER VE YENİLENEBİLİR ENERJİ MASADA
IISD verileri, yenilenebilir enerjinin son dönem ticaret diplomasisinde birleştirici bir rol üstlendiğini gösteriyor. Anlaşmaların yüzde 36'sı doğrudan yenilenebilir enerji iş birliğini düzenliyor. Bunun yanı sıra kritik ham maddeler de öncelikli gündem maddesi olarak dikkat çekiyor. Metinlerin yüzde 53'ü bu alanı kapsıyor. Kimi anlaşmalar bu stratejik madenlere erişimi garanti altına almaya yönelirken, bir kısmı tedarik zinciri güvenliğini sağlamlaştıracak ittifakların kurulmasını hedefliyor.
"GELECEĞİN YEŞİL PAZARLARI İNŞA EDİLİYOR"
IISD'nin Ticaret ve Sürdürülebilir Kalkınma Direktörü Alice Tipping, ülkelerin 21. yüzyılda büyümenin rotasını düşük karbonlu ve iklime dayanıklı ekonomilere çevirdiğini belirterek şu değerlendirmede bulundu:
"Tracker, bu dönüşümü görünür hale getiriyor ve ülkelerin, geleceğin küresel yeşil pazarlarını oluşturmak için ekonomik anlaşmaları nasıl kullandığını görmemizi sağlıyor."
