ABD’de eski bir nükleer tesis, yeni nesil reaktör teknolojilerinin test edileceği modern bir merkeze dönüştürüldü. Idaho Ulusal Laboratuvarı bünyesinde kurulan DOME test alanı, yakıtlı mikroreaktör deneylerine ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. Ulusal Reaktör İnovasyon Merkezi (NRIC) tarafından yürütülen proje, nükleer teknolojilerde Ar-Ge sürecini hızlandırmayı amaçlanıyor.
ESKİ REAKTÖR YAPISI YENİDEN KULLANIMA AÇILDI
DOME tesisi, 1964-1994 yılları arasında faaliyet gösteren Experimental Breeder Reactor-II (EBR-II) reaktörünün muhafaza yapısı üzerine kuruldu. Geçmişte sodyum soğutmalı reaktör deneylerine ev sahipliği yapan bu yapı, büyük ölçüde sökülmesine rağmen ana gövdesi korunarak yeniden işlev kazandı.
Mevcut beton ve çelik altyapının değerlendirilmesiyle oluşturulan merkez, günümüzde mikroreaktör testleri için güvenli bir ortam sunuyor. Bu dönüşüm sayesinde hem maliyet avantajı sağlandı hem de mevcut yapıdan maksimum fayda elde edildi.
DEV KUBBE ALTINDA GERÇEK KOŞULLARDA TEST
Yaklaşık 30 metre yüksekliğinde ve 24 metre genişliğindeki kubbe yapı içinde faaliyet gösteren DOME, deneysel reaktörlerin güvenli şekilde çalıştırılmasına olanak tanıyor. Tesiste yürütülen testlerde reaktörler 20 megavat termal güce kadar ulaşabiliyor.
Bu kapasite, küçük ölçekli nükleer sistemlerin gerçek çalışma koşullarına oldukça yakın ortamda test edilmesini mümkün kılıyor. Elde edilen veriler, yeni nesil reaktör tasarımlarının geliştirilmesinde önemli rol oynuyor.
DÜNYADA BENZERİ BULUNMUYOR
ABD Enerji Bakanlığı’na göre DOME, yakıtlı mikroreaktör deneyleri için özel olarak tasarlanmış dünyadaki tek test merkezi olma özelliği taşıyor. Yetkililer, tesisin gelişmiş nükleer teknolojilerde ülkenin rekabet gücünü artıracağını belirtiyor.
Merkezin, reaktör geliştirme süreçlerini hızlandırarak maliyetleri düşürmesi ve teknik riskleri minimize etmesi bekleniyor.
İLK TESTLER BU BAHAR BAŞLIYOR
Tesiste ilk yakıtlı deneylerin bahar aylarında başlaması planlanıyor. İlk aşamada Radiant Energy tarafından geliştirilen “Kaleidos” ünitesi yaklaşık bir yıl boyunca test edilecek. Bu süreçte, 1,2 MWe gücündeki yüksek sıcaklıklı gaz reaktörü tasarımına ilişkin önemli veriler elde edilecek.
Öte yandan Westinghouse da taşınabilir mikroreaktör konsepti eVinci sistemini DOME’da test etmeye hazırlanıyor.
MİKROREAKTÖRLER ENERJİDE YENİ ALTERNATİF
Mikroreaktörler, geleneksel nükleer santrallere kıyasla çok daha küçük ölçekli olarak tasarlanıyor. Genellikle birkaç megavat seviyesinde enerji üretebilen bu sistemler, özellikle şebekeden uzak bölgeler, askeri üsler ve acil enerji ihtiyacı bulunan alanlar için çözüm olarak ön plana çıkıyor.
Bu reaktörlerin önemli bir avantajı ise bileşenlerinin büyük ölçüde fabrikalarda seri üretilebilmesi. Bu sayede kurulum süreleri kısalırken maliyetlerin de düşürülmesi amaçlanıyor.
