ABD’li bilim insanları laboratuvar ortamında yapay bir nükleer ateş topu oluşturarak radyoaktif serpinti parçacıklarının nasıl meydana geldiğini araştırdı. Deneyler sonucunda radyoaktif sezyum elementinin mevcut teorileri sarsacak şaşırtıcı bir davranış ortaya koyduğu tespit edildi.
5 BİN DERECELİK YAPAY ATEŞ TOPU
Lawrence Livermore Ulusal Laboratuvarı'ndan (LLNL) araştırmacılar, nükleer bir patlama sonrası oluşan serpintileri incelemek için yüksek sıcaklıklı bir plazma tüpü kullandı. Yaklaşık bir metre uzunluğundaki bu özel düzenekte, nükleer yakıt uranyum, radyoaktif yan ürün sezyum ve plütonyumu temsil eden seryum elementleri, Güneş'in yüzey sıcaklığına yaklaşan 4 bin 727 santigrat dereceye kadar ısıtıldı. Bu sayede gerçek bir nükleer patlamada yaşanan ani buharlaşma süreci birebir taklit edildi.
SEZYUM GECİKMELİ YOĞUNLAŞTI
Araştırmacılar, buharlaşan maddeleri iki farklı senaryoda soğutarak gözlemledi. İlk senaryoda maddeler düzenli şekilde soğutulurken, ikinci senaryoda sıcaklık uzun süre yüksek tutulduktan sona ani bir düşüş yaşandı. Uranyum ve seryum elementleri her iki durumda da beklendiği gibi erken aşamalarda katılaşmaya başladı. Ancak radyoaktif sezyum çok daha geç yoğunlaştı. İkinci senaryoda ise sezyumun diğer elementlerle tahmin edilenden çok daha yoğun etkileşime girerek karmaşık kimyasal bileşikler meydana getirdiği ortaya çıktı.
NÜKLEER OLAYLARIN ADLİ ANALİZİNE YENİ YÖNTEM
Bu keşif, mevcut nükleer bulut modellerinin yetersiz kalabileceğini gösterdi. Araştırma ekibi, serpinti parçacıklarının aslında kendi oluşum geçmişlerine dair birer kayıt tuttuğunu belirledi. Bu sayede gelecekte olası bir nükleer olay sonrasında çevrede bulunan serpinti kalıntıları incelenerek patlamanın hangi sıcaklıkta ve hangi koşullarda meydana geldiğini tam olarak tespit etmek mümkün hale gelecek. Uzmanlar, bu yöntemin nükleer kalıntıların analizinde varsayımların yerini kesin ölçümlere bırakmasını sağlayacağını vurguluyor.
