Adm Elektrik ve Gdz Elektrik, daha önce leylekler için yürüttüğü “Leyleklere Yeni Yuva” projesini genişleterek “Göçmen Kuşlar İçin Güvenli Gökyüzü” adıyla sürdürecek. Proje kapsamında Aydın, Denizli, Muğla, İzmir ve Manisa’da göçmen kuşların uçuş rotaları ile elektrik hatlarının kesiştiği riskli bölgeler belirlenecek.
Çalışmalarda saha gözlemleri, kuş sayımları, GPS-GSM takip cihazları ve Coğrafi Bilgi Sistemlerinden yararlanılması planlanıyor.
PROJE BEŞ İLİ KAPSAYACAK
Aydem Enerji grup şirketleri Adm Elektrik ve Gdz Elektrik, 10 Ekim Dünya Göçmen Kuşlar Günü kapsamında ortak yürüttükleri koruma çalışmalarının yeni dönem yol haritasını açıkladı.
Proje; Aydın, Denizli, Muğla, İzmir ve Manisa’da göçmen kuşların beslenme, dinlenme ve uçuş alanlarında karşılaşabilecekleri elektrik hattı kaynaklı risklerin azaltılmasına odaklanacak.
KUŞLARIN GÖÇ ROTALARI TAKİP EDİLECEK
Yeni dönemde seçilecek kuşlara GPS-GSM takip cihazları takılması planlanıyor.
Bu cihazlardan elde edilecek verilerle kuşların göç hareketleri, beslenme alanları, dinlenme noktaları ve elektrik hatları çevresindeki hareketleri takip edilecek.
Saha gözlemleriyle birleştirilecek veriler, Coğrafi Bilgi Sistemleri kullanılarak hazırlanacak risk haritalarına aktarılacak.
RİSKLİ HATLARA ÖNCELİK VERİLECEK
Hazırlanacak risk haritalarının, elektrik hatlarındaki bakım ve yalıtım çalışmalarına yön vermesi hedefleniyor.
Kuşlar açısından riskin yüksek olduğu bölgelerde yalıtım uygulamalarına öncelik verilecek. Elektrik telleri arasındaki mesafelerin büyük kuşların kanat açıklıkları dikkate alınarak düzenlenmesi de proje kapsamında değerlendirilecek.
Özellikle sisli havalarda ve alacakaranlıkta kuşların tellere çarpma riskini azaltmak amacıyla görünürlüğü artırıcı ekipmanların kullanılması planlanıyor.
MİLAS VE ÇİVRİL’DE PİLOT UYGULAMA
Projenin ilk pilot uygulamalarının Milas ve Çivril ilçelerindeki sulak alanlar ile çevresindeki elektrik hatlarında hayata geçirilmesi planlanıyor.
Bu bölgelerde kuşların uçuş güzergahları ve elektrik hatlarıyla etkileşimleri izlenerek koruma tedbirlerinin geliştirilmesi amaçlanıyor.
LEYLEK YUVALARINDAN GÖÇ KORİDORLARINA
Şirketlerin daha önce yürüttüğü “Leyleklere Yeni Yuva” projesinde elektrik direklerinde bulunan leylek yuvaları platformlarla yükseltilmiş, hatlarda bakım ve yalıtım çalışmaları yapılmıştı.
Yeni dönemde ise çalışmalar yalnızca yuvalarla sınırlı kalmayacak. Yöre halkı, muhtarlar ve gönüllülerden gelen bildirimlerle doğal ve platform yuvaları incelenecek, sulak alanlarda ve göç koridorlarında kuş sayımları yapılacak.
Gözlem ve sayımların yıl boyunca farklı mevsimlerde sürdürülmesi planlanıyor.
BİLİMSEL VERİLER KORUMA ÇALIŞMALARINA YÖN VERECEK
Proje, Doç. Dr. Ortaç Onmuş ve Yüksek Biyolog Muhammet Ertem’in katkılarıyla yürütülüyor.
Onmuş, kuşların yalnızca hangi bölgelerde bulunduğunun değil, bu alanları ne zaman ve nasıl kullandığının da belirlenmesi gerektiğini söyledi.
“Göç dönemindeki yoğunluk ile üreme ya da kışlama dönemindeki hareketlilik farklılaşabiliyor. Bu nedenle gözlem ve sayımları yılın farklı dönemlerine yaymayı planlıyoruz.” diyen Onmuş, elde edilecek verilerle riskli elektrik hatlarının tespit edileceğini belirtti.
ÇARPMA VE AKIMA KAPILMA RİSKİ AYRI DEĞERLENDİRİLECEK
Yüksek Biyolog Muhammet Ertem ise kuşların elektrik tellerine çarpması ile akıma kapılmasının farklı riskler olduğunu ve farklı önlemler gerektirdiğini ifade etti.
Ertem, “Takip cihazlarıyla leyleklerin hareketlerini ve elektrik hatlarının çevresinde yoğun olarak dinlendikleri noktaları daha ayrıntılı incelemeyi planlıyoruz. Bu bilgiler, hangi hatlara yalıtım yapılması ve nerede tellerin görünürlüğünün artırılması gerektiğini belirlememize yardımcı olacak.” dedi.
YUVALARDA ELEKTRİK VE MANYETİK ALAN ÖLÇÜLECEK
Projenin sonraki aşamasında doğal yuvalar ile platform yuvalarda elektrik ve manyetik alan ölçümleri yapılması da planlanıyor.
Elde edilecek sonuçların gelecekte tasarlanacak yuva platformları ve elektrik hatlarında yapılacak iyileştirmeler için bilimsel veri oluşturması hedefleniyor.
