Avrupa Birliği’nin (AB) 2023/1542 sayılı Bataryalar ve Atık Bataryalar Tüzüğü, enerji depolama sistemleri için yeni yükümlülükleri beraberinde getiriyor. Kademeli olarak uygulanacak düzenlemelerle bataryalarda etiketleme ve dijital batarya pasaportu uygulamaları devreye alınacak.
Yeni düzenleme kapsamında bataryaların yalnızca teknik özelliklerinin değil, üretim yeri, karbon ayak izi, geri dönüştürülmüş içerik ve performans gibi verilerinin de izlenebilir hale getirilmesi amaçlanıyor. Düzenlemeler, Avrupa pazarına ürün sunan Türk üreticileri ve enerji depolama sistemi entegratörlerini de yakından ilgilendiriyor.
ETİKETLEME İÇİN KADEMELİ GEÇİŞ
AB Batarya Tüzüğü kapsamında 18 Ağustos 2026 tarihi, bütün bataryalar için etiketleme yükümlülüklerinin aynı anda başlayacağı bir tarih anlamına gelmezken, düzenleme kapsamında etiket formatlarının belirlenmesi ve yürürlüğe girmesinin ardından 18 aylık bir geçiş süreci öngörülüyor.
Yeni etiket yapısında üretici bilgileri, batarya kategorisi, üretim tarihi, kapasite, kimyasal içerik ve tehlikeli maddelere ilişkin bilgilerin bulunması gerekiyor.
Yükümlülükler küçük tüketici bataryalarından endüstriyel bataryalara ve büyük ölçekli bataryalı enerji depolama sistemlerine kadar geniş bir alanı kapsıyor.
DİJİTAL BATARYA PASAPORTU 2027’DE DEVREYE GİRECEK
Düzenlemenin enerji depolama sektörü açısından öne çıkan uygulamalarından biri dijital batarya pasaportu olacak.
18 Şubat 2027’den itibaren 2 kWh üzerindeki endüstriyel bataryalar için zorunlu hale gelecek sistemle bataryaların yaşam döngüsü boyunca izlenmesi amaçlanıyor.
QR kod aracılığıyla erişilecek batarya pasaportunda üretim verileri, performans bilgileri, karbon ayak izi ve geri dönüştürülmüş içerik gibi bilgiler bulunacak.
Bataryanın sağlık durumu ve çevrim sayısı gibi hassas batarya yönetim sistemi (BMS) verilerine ise yalnızca yetkili tarafların erişebilmesi öngörülüyor.
GERİ DÖNÜŞTÜRÜLMÜŞ İÇERİK İÇİN 2031 EŞİĞİ
AB düzenlemesi bataryalarda kullanılan geri dönüştürülmüş malzemelere ilişkin yükümlülükleri de içine alıyor.
18 Ağustos 2031’den itibaren bataryaların aktif malzemelerinde kobalt, lityum, nikel ve kurşun için belirlenen asgari geri dönüştürülmüş içerik oranlarının uygulanması öngörülüyor.
Söz konusu oranların 2036 yılına kadar kademeli olarak artırılması planlanıyor.
TÜRK ÜRETİCİLERİ DE YAKINDAN İLGİLENDİRİYOR
Yeni düzenlemeler, Avrupa pazarına batarya ve enerji depolama sistemi sunan Türk şirketlerinin üretim ve tedarik zinciri süreçlerinde AB standartlarına uyum sağlamasını gerektiriyor.
Özellikle yurt dışından batarya hücresi tedarik ederek Türkiye’de sistem montajı gerçekleştiren entegratörler açısından üretici sorumlulukları öne çıkıyor.
Bu kapsamda teknik dosyaların hazırlanması, CE işareti ve batarya pasaportu gibi yükümlülüklerin yerine getirilmesi gerekecek.
Düzenlemelerle birlikte Avrupa batarya pazarında ürünlerin teknik özelliklerinin yanı sıra karbon ayak izi, geri dönüştürülmüş içerik ve ürün verilerinin doğrulanabilirliği de daha fazla önem kazanacak.
