Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Orta Doğu’da yaşanan gerilimlerin enerji yatırım stratejilerini yeniden şekillendirdiğini bildirdi. Ajansın “Dünya Enerji Yatırımları 2026 Raporu”na göre, ülkeler ve şirketler enerji güvenliği ile küresel ticaret akışlarının güvenilirliğine ilişkin artan endişeler nedeniyle yatırım planlarını yeniden değerlendiriyor.
IEA, mevcut enerji ortamının risk algılarını değiştirdiğini ve enerji kaynaklarında daha fazla çeşitlendirmeye yönelik adımları desteklediğini belirtti. Raporda, Rusya’nın 2022’de Ukrayna’yı işgalinin ardından yaşanan enerji sürecinden birkaç yıl sonra, bugünkü arz şoklarının da gelecekteki yatırım öncelikleri üzerinde kalıcı etki bırakmasının beklendiği ifade edildi.
ORTA DOĞU VE ASYA’DA DENİZ TAŞIMACILIĞI ENDİŞESİ
Raporda, özellikle Asya ve Orta Doğu’da deniz taşımacılığındaki aksaklıkların daha yakından hissedildiği vurgulandı. Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleşen enerji akışlarına yönelik risklerin, enerji güvenliğini yatırım kararlarında daha belirleyici hale getirdiği belirtildi.
IEA değerlendirmesinde, “Ortadoğu krizi, güvenlik odaklı olarak enerji yatırım akışlarını yeniden yapılandırmaya hazırlanıyor.” ifadelerine yer verildi.
KÜRESEL ENERJİ YATIRIMLARI 3,4 TRİLYON DOLARA ULAŞACAK
Dünya Enerji Yatırımları 2026 Raporu’na göre, küresel enerji yatırımlarının 2026’da yıllık bazda hafif artışla 3,4 trilyon dolara ulaşması bekleniyor.
Bu tutarın yaklaşık 2,2 trilyon dolarının şebekeler, depolama, düşük emisyonlu yakıtlar, nükleer enerji, yenilenebilir enerji, enerji verimliliği ve elektrifikasyon alanlarına yönelmesi öngörülüyor. Petrol, doğal gaz ve kömür yatırımları için ise yaklaşık 1,2 trilyon dolarlık kaynak ayrılacağı tahmin ediliyor.
PETROL YATIRIMLARINDA ÜÇÜNCÜ YILDA DA GERİLEME BEKLENİYOR
Raporda, petrol fiyatlarındaki yükselişe rağmen petrol yatırımlarının 2026’da art arda üçüncü yılda da gerilemesinin beklendiği bildirildi.
IEA’ya göre, fiyat artışının ne kadar süreceğine ilişkin belirsizlik, projelerin uzun teslim süreleri, tedarik zinciri kısıtları ve açık deniz sondaj ekipmanları piyasasındaki sıkılaşma, Orta Doğu dışındaki kısa vadeli yatırım tepkisini sınırlıyor.
DOĞAL GAZ YATIRIMLARI ON YILIN EN YÜKSEK SEVİYESİNE ÇIKABİLİR
Raporda, doğal gaz yatırımlarının ise on yıl içindeki en yüksek seviyeye çıkmasının beklendiği aktarıldı. Bu artışta, yeni LNG ihracat projelerinin oluşturduğu yatırım dalgasının etkili olacağı kaydedildi.
IEA, doğal gaz alanındaki yatırımların enerji güvenliği ve arz çeşitliliği açısından öne çıktığını belirtti.
YAKIT İTHAL EDEN ÜLKELER YERLİ KAYNAKLARA YÖNELİYOR
Rapora göre, yakıt ithal eden ülkelerde yurt içinde erişilebilir enerji kaynaklarına ilgi artıyor. Bu kapsamda yenilenebilir enerji, nükleer enerji ve bazı ülkelerde kömür yatırımlarının daha fazla gündeme geldiği ifade edildi.
Yenilenebilir enerji yatırımlarındaki yıllık büyümenin, birkaç yıllık hızlı artışın ardından daha ılımlı bir seyir izlediği belirtildi. Buna rağmen yenilenebilir enerji ve nükleer enerji yatırımlarının, küresel enerji üretimi yatırımlarının yüzde 70’inden fazlasını oluşturduğu bildirildi.
