Küresel piyasalarda yükselen petrol ve doğal gaz fiyatları, Türkiye’nin enflasyon görünümü üzerindeki baskıyı artırdı. TCMB, jeopolitik gelişmelerin enerji maliyetlerini yükselttiğine dikkat çekerek akaryakıt ve tüp gaz fiyatları üzerinden yukarı yönlü risklerin süreceğini ifade etti.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Para Politikası Kurulunun 10 Eylül’de gerçekleştirdiği toplantıya ilişkin özeti yayımladı. Metinde, ağustos ayında tüketici fiyatları üzerinde enerji kaynaklı maliyetlerin belirleyici olduğunun altını çizdi.
Ağustosta tüketici fiyatları yüzde 1,84 artarken yıllık enflasyon 0,24 puanlık gerilemeyle yüzde 31,51 oldu. Enerji grubunun yıllık enflasyona katkısı ise bir önceki aya göre 0,40 puan yükseldi.
AKARYAKIT FİYATLARI ENERJİ ENFLASYONUNU YÜKSELTTİ
Enerji fiyatları ağustosta aylık bazda yüzde 5,46 arttı. TCMB, bu yükselişte uluslararası petrol fiyatlarına bağlı olarak artan akaryakıt fiyatlarının belirleyici olduğunu vurguladı.
Motorin fiyatlarında rafineri marjlarındaki yükselişin etkisi de hissedildi. Akaryakıt maliyetleri ulaştırma hizmetlerine yansırken ulaştırma hizmetleri enflasyonu ağustosta yüzde 4,98’e ulaştı. Bu grupta hava yolu taşımacılığı öne çıktı.
BRENT PETROL 103 DOLARA ULAŞTI
Haziran ayında gerileyen Brent petrol fiyatları, jeopolitik gerilimin yeniden artmasıyla yönünü yukarı çevirdi. Brent petrolün ortalama fiyatı ağustosta 91 dolar seviyesinde gerçekleşirken eylülün ilk 10 gününde 103 dolara yükseldi.
Brent petroldeki yüksek oynaklığın devam ettiğini belirten TCMB, TTF doğal gaz fiyatlarının da yükselişini sürdürdüğünü kaydetti.
Eylülün ilk 10 gününde enerji emtia fiyatlarında Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelere bağlı olarak belirgin artış yaşandı.
ENERJİ ÜRETİCİ FİYATLARINDA İLK SIRADA
Yurt içi üretici fiyatları ağustosta aylık yüzde 2,57 artarken yıllık üretici enflasyonu yüzde 27,95’e yükseldi.
Ana sanayi grupları içinde en güçlü fiyat artışı yüzde 6,99 ile enerjide görüldü. Sektörel dağılımda rafine edilmiş petrol ürünleri, kömür-linyit ve elektrik, fiyat artışlarıyla öne çıkan kalemler arasında yer aldı.
Enerjideki maliyet yükselişi yalnızca doğrudan tüketici fiyatlarını değil, üretim ve ulaştırma giderleri üzerinden diğer mal ve hizmetlerin fiyatlarını da etkiledi.
HÜRMÜZ BOĞAZI VE ARZ ZİNCİRİ RİSKİ
TCMB, jeopolitik belirsizliklerin enerji ve diğer emtia fiyatlarını yükseltmesinin yanı sıra ham madde akışında kesintilere neden olabileceğini bildirdi.
Hürmüz Boğazı kaynaklı risklerin devam ettiği, küresel navlun maliyetlerinin olumsuz seyrettiği ve konteyner endekslerindeki yükselişin eylülün ilk 10 gününde de sürdüğü belirtildi.
Jeopolitik gelişmelerle yükselen Küresel Arz Zinciri Baskı Endeksi’nin gerilemesine rağmen tarihsel ortalamasının üzerinde kalmaya devam ettiği kaydedildi.
ENERJİ FİYATLARI ENFLASYONDA YUKARI YÖNLÜ RİSK
TCMB, küresel enerji fiyatlarındaki artışın akaryakıt ve tüp gaz üzerinden enerji grubu yıllık enflasyonunu yukarı çekmeye devam etmesini bekliyor.
Toplantı özetinde, “Jeopolitik gelişmeler neticesinde yüksek seyreden enerji fiyatları enflasyon görünümü üzerinde yukarı yönlü risk oluşturmaktadır” değerlendirmesine yer verildi.
Enerji maliyetlerinin enflasyon üzerindeki etkisi; maliyet, ekonomik faaliyet ve beklenti kanalları üzerinden yakından takip edilecek.
