Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, petrol ve doğal gaz ithalatında metan emisyonlarının denetlenmesine yönelik yükümlülüklerin uygulanması için belirlenen ilk son tarihi bir yıl ertelemeyi önerdi. Yeni düzenlemeyle enerji şirketlerine, ithal ettikleri fosil yakıtların AB standartlarına uygunluğunu kanıtlamaları için 31 Mayıs 2029'a kadar süre tanınması planlanıyor. Enerji arzına ilişkin endişeler nedeniyle gündeme gelen teklif, çevre kuruluşlarının tepkisini çekti.
AB'DEN METAN DÜZENLEMESİNDE BİR YILLIK ERTELEME TEKLİFİ
AB Komisyonu, enerji sektöründe metan emisyonlarının takibine yönelik kuralların uygulanma takviminde değişikliğe gitmek için yeni bir teklif sundu. 14 Ekim'de açıklanan öneriye göre fosil yakıt ithalatçılarının, 2028 yılında tedarik ettikleri ürünlerin metan emisyonlarının izlenmesi, raporlanması ve doğrulanmasına ilişkin AB ile eşdeğer standartları karşıladığını 31 Mayıs 2029'a kadar belgelemesi gerekecek.
Komisyonun teklifi, sanayi temsilcileri ve bazı AB ülkelerinin enerji güvenliği ile maliyetlere ilişkin taleplerinin ardından geldi. Ancak bazı ülkelerin istediği üç yıllık erteleme kabul edilmedi. Düzenlemenin yürürlüğe girebilmesi için Avrupa Parlamentosu ve AB hükümetlerinin onayı gerekiyor.
ENERJİ ŞİRKETLERİ UYUM İÇİN EK SÜRE İSTİYOR
AB'nin Mayıs 2024'te kabul ettiği metan kuralları, enerji sektöründen kaynaklanan emisyonların ölçülmesi, raporlanması ve doğrulanmasına yönelik yükümlülükler getiriyor. Fosil yakıt ithalatı yapan şirketlerin, ürünlerin üretim aşamasında ortaya çıkan metan emisyonlarına ilişkin güvenilir veriler sunması gerekiyor.
Ancak şirketler, farklı ülkelerde bulunan üreticilerden bu bilgileri toplamanın karmaşık ve maliyetli olduğunu belirtiyor. Komisyon daha önce bazı yaptırımların üç yıl boyunca askıya alınmasını içeren esneklikler önermişti. Buna rağmen ithalatçılar, hukuki belirsizliklerin giderilmesi ve uyum süresinin uzatılması yönündeki taleplerini sürdürdü.
MACRON DA ERTELEME ÇAĞRISINA KATILDI
Avrupa'da doğal gaz ve motorin arzına ilişkin endişelerin artması, metan düzenlemesinin uygulanma takvimini yeniden gündeme taşıdı. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da 2027'nin başında uygulanması öngörülen yükümlülüklerin ertelenmesini isteyen sanayi temsilcilerine destek verdi.
Macron, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'e gönderdiği mektupta, "Uzun vadeli arz güçlüklerine hazırlanırken Avrupa’daki üretim kapasitelerini zayıflatmamak da önemlidir" ifadelerini kullandı. AB'nin en büyük sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tedarikçisi olan ABD de metan kurallarının Amerikan enerji şirketlerine etkisine ilişkin daha önce itirazlarda bulunmuştu.
ÇEVRE ÖRGÜTLERİNDEN KOMİSYONUN TEKLİFİNE TEPKİ
Çevre kuruluşları, metan düzenlemesinin ertelenmesinin Avrupa'nın enerji arzındaki mevcut sorunları çözmeyeceğini savunuyor. Kuruluşlara göre enerji piyasasındaki sıkıntıların başlıca nedeni, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik savaşı sonrasında Hürmüz Boğazı'ndaki deniz taşımacılığında yaşanan aksaklıklar.
Çevresel Soruşturma Ajansı kıdemli kampanyacısı Jack Corscadden, metan kurallarının uygulanması ile enerji arzındaki mevcut sorunlar arasında kanıtlanabilir bir ilişki bulunmadığını söyledi. Corscadden, Komisyonun kararına ilişkin şu değerlendirmede bulundu:
“Rekor kıran sıcak hava dalgaları ve orman yangınlarıyla geçen bir yazın ardından Komisyon, fosil yakıt üreticileri ve ihracatçılarını memnun etmek için bu hayati iklim yasasını geciktirerek Avrupalı yurttaşları yüzüstü bırakıyor”
METAN AZALTIMIYLA 40 MİLYAR METREKÜPTEN FAZLA GAZ KAZANILABİLİR
Climate Action Network Europe Fosilsiz Program Yöneticisi Esther Bollendorff da düzenlemenin ertelenmesine karşı çıktı. Bollendorff, metan emisyonlarının azaltılmasının enerji arzını destekleyebileceğini belirterek şunları söyledi:
“Enerji fiyatlarında yeni bir kriz ve gaz piyasasında gerilim yaşanırken, metan azaltımı AB’nin başlıca fosil yakıt tedarikçilerinden 40 milyar metreküpten fazla gaz açığa çıkarabilir; bu, AB’nin 2025’te ithal ettiği ABD LNG hacminin yarısından fazlasına denk” Çevre örgütleri ayrıca metan kurallarının yeniden ele alınmasının, emisyon izleme ve raporlama sistemlerine yatırım yapan şirketleri olumsuz etkileyebileceği görüşünde.
ERTELEME TEKLİFİ İÇİN GÖZLER AB LİDERLERİNDE
AB Komisyonunun hazırladığı teklif henüz kesinleşmedi. Düzenlemenin uygulanabilmesi için Avrupa Parlamentosu ve üye ülkelerin onay vermesi gerekiyor. Metan kurallarına ilişkin değişikliğin, 15 Ekim'de Brüksel'de gerçekleştirilecek AB liderler zirvesinde değerlendirilmesi bekleniyor. Zirvenin gündeminde enerji fiyatlarındaki yükseliş ve Avrupa'nın rekabet gücüne ilişkin başlıklar da bulunuyor.
