Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin aksaması, küresel LNG taşımacılığında yeni bir maliyet baskısı oluşturdu. Gemi kapasitesinin daralması, sefer sürelerinin uzaması ve artan sigorta riskleri sebebiyle LNG gemi kiralama ve deniz yakıtı maliyetleri 2022 enerji krizinden bu yana en yüksek seviyelere çıktı.
Gaz İhraç Eden Ülkeler Forumu’nun (GECF) Temmuz 2026 Aylık Gaz Piyasası Raporu’na göre, Hürmüz Boğazı’ndaki kesintiler LNG ticaret rotalarında önemli değişikliklere neden oldu.
KATAR VE BAE KAYNAKLI LNG SEVKİYATLARI AKSADI
Raporda, Hürmüz Boğazı’nın Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) LNG ihracatı için tek deniz çıkışı olduğu vurgulandı.
Katar ve BAE’nin küresel LNG arzının yaklaşık beşte birini oluşturduğu ifade edilirken, bölgedeki geçiş sorunlarının küresel LNG piyasasına kısa sürede yansıdığı aktarıldı.
GECF verilerine göre, 28 Şubat 2026’da artan bölgesel gerilimlerin ardından Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin kesintiye uğraması, iki ülkeden yapılan LNG sevkiyatlarını önemli ölçüde etkiledi.
Mart-haziran döneminde Katar’dan 300’ün üzerinde, BAE’den ise yaklaşık 20 LNG kargosunun piyasaya ulaşamadığı bildirildi.
Yaklaşık 160 LNG gemisinin Körfez bölgesinde beklemek zorunda kaldığı ve bu durumun spot piyasadaki kullanılabilir gemi kapasitesini azalttığı belirtildi.
LNG GEMİLERİ DAHA UZUN ROTALARA YÖNELDİ
Kızıldeniz ve Süveyş Kanalı çevresindeki güvenlik riskleri nedeniyle bazı LNG gemileri daha uzun güzergahları tercih etti.
Raporda, Ümit Burnu rotasına yönelen gemilerin Atlantik Havzası ile Asya-Pasifik arasındaki sefer sürelerini 15 ila 20 gün uzattığı belirtildi.
Uzayan yolculuk süreleri nedeniyle aynı miktarda LNG taşımak için daha fazla gemiye ihtiyaç duyulurken, spot piyasadaki kapasite baskısı arttı.
Süveyş Kanalı’nı kullanan LNG gemisi sayısının 2021’de 509 iken 2025’te 140’a gerilediği, Panama Kanalı kullanımının da 251’den 32’ye düştüğü kaydedildi.
LNG GEMİ KİRALAMA MALİYETLERİ YÜKSELDİ
Gemi kapasitesindeki daralma, LNG taşımacılığında kiralama fiyatlarını da artırdı.
Üç yakıtlı dizel-elektrik (TFDE) tipi LNG gemilerinin günlük spot kiralama bedeli, şubat başındaki 5 bin dolardan mart başında 235 bin dolara yükseldi.
GECF, bu seviyelerin 2022 enerji krizinin zirvesinden bu yana LNG gemi kiralama piyasasında görülen en yüksek seviyeler olduğunu açıkladı.
TFDE tipi gemilerin aylık ortalama günlük kiralama bedeli şubatta 18 bin dolarken mart ayında 108 bin dolara çıktı. Buhar türbinli gemilerin günlük ortalama kira bedeli ise 3 bin dolardan 50 bin dolara yükseldi.
DENİZ YAKITI VE SİGORTA MALİYETLERİ ARTTI
Uzayan rotalar ve yükselen petrol fiyatları, LNG taşımacılığında kullanılan deniz yakıtı maliyetlerini de artırdı.
LNG filosunun kullandığı ortalama deniz yakıtı fiyatı mart ayında yüzde 73 yükselerek ton başına 800 doların üzerine yükseldi.
Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik riskleri sebebiyle savaş riski sigortalarında da önemli artış yaşandı.
Çatışmalar öncesinde gemi değerinin yaklaşık yüzde 0,25’i seviyesinde olan ek savaş riski primi, Hürmüz geçişlerinde yüzde 5 ila yüzde 10 aralığına yükseldi.
Buna göre 250 milyon dolar değerindeki bir LNG gemisinin tek geçiş için savaş riski sigortası maliyeti 25 milyon dolara kadar çıktı.
LNG TESLİMAT MALİYETLERİ ARTIŞ GÖSTERDİ
Artan gemi kiralama, yakıt ve sigorta giderleri LNG’nin tüketici piyasalarına ulaştırılma maliyetlerini de yükseltti.
ABD Körfez kıyısından Güneybatı Avrupa’ya LNG taşıma maliyeti, 2025’in ikinci çeyreğinde MMBtu başına 0,6 dolar seviyesindeyken 2026’nın aynı döneminde 1,1 dolara çıktı.
ABD LNG’sinin Ümit Burnu üzerinden Kuzeydoğu Asya’ya taşınma maliyeti ise aynı dönemde 1,8 dolardan 3,6 dolara yükseldi.
MALİYETLER GERİLEDİ ANCAK YÜKSEK SEVİYELER KORUNUYOR
Mart ayında zirve yapan gemi kiralama ve yakıt maliyetlerinde sonraki dönemde düşüş yaşansa da fiyatların geçen yılın üzerinde kaldığı belirtildi.
TFDE tipi LNG gemilerinin ortalama spot kiralama bedeli haziran ayında günlük 60 bin 700 dolar seviyesinde gerçekleşti.
Bu rakamın Haziran 2025’e göre yüzde 243 daha yüksek olduğu bildirildi.
Deniz yakıtı fiyatları ise haziranda aylık bazda gerileyerek ton başına 680 dolara inse de geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 33 daha yüksek seviyede kaldı.
LNG ARZINDA YENİ KAPASİTELER BEKLENİYOR
GECF, 2030 yılına kadar küresel ölçekte yaklaşık 250 milyon ton/yıl yeni LNG sıvılaştırma kapasitesinin devreye alınmasını bekliyor.
Yeni kapasitenin önemli bölümünün ABD Körfez kıyısında yoğunlaşmasının Panama Kanalı üzerindeki baskıyı artırabileceği değerlendirilirken, Kanada ve Meksika’nın Pasifik kıyılarındaki terminallerinin Asya pazarına alternatif ulaşım imkanları sağlayabileceği belirtildi.
Afrika’da devreye alınacak yeni LNG projelerinin ise Avrupa ve Asya için yeni tedarik güzergahları oluşturması bekleniyor.
