Küresel elektrik üretiminde doğal gazın ağırlığı azalırken, güneş ve rüzgar enerjisinin artan elektrik talebini karşılamadaki rolü güçleniyor. Uluslararası enerji düşünce kuruluşu Ember’in raporuna göre doğal gazın küresel elektrik üretimindeki payı 2020’de yüzde 23,9 iken 2025’te yüzde 21,8’e geriledi.
DOĞAL GAZIN ELEKTRİK ÜRETİMİNDEKİ PAYI AZALDI
Ember’in yayımladığı rapor, küresel elektrik sisteminde doğal gazın rolünün giderek sınırlanmaya başladığını ortaya koydu.
Rapora göre dünya genelinde elektrik talebi, sanayileşme ve elektrifikasyonun etkisiyle son 25 yılda iki kattan fazla arttı. Küresel elektrik talebi 2025’te 31 bin 774 teravatsaate ulaştı.
Buna karşın doğal gazın yeni elektrik talebini karşılama oranı tarihi düşük seviyelere indi. 2001-2005 döneminde küresel talep artışının yüzde 33’ü doğal gazla karşılanırken, bu oran 2021-2025 döneminde yüzde 11’e geriledi.
GÜNEŞ VE RÜZGAR ENERJİSİ DOĞAL GAZIN ROLÜNÜ SINIRLIYOR
Rapora göre güneş ve rüzgar enerjisindeki güçlü büyüme, doğal gazın elektrik üretimindeki payını aşağı çekti.
2020-2025 döneminde güneş enerjisinden elektrik üretimi 636 teravatsaat arttı. Bu artış yüzde 30’luk büyümeye karşılık gelirken, aynı dönemde güneş enerjisindeki büyüme doğal gazdaki artışın 17 katına ulaştı.
Güneş enerjisi, küresel elektrik talebindeki artışın yaklaşık yüzde 75’ini tek başına karşıladı. Bu tablo, temiz enerji kaynaklarının elektrik sistemindeki ağırlığının hızla arttığını gösterdi.
TÜRKİYE DOĞAL GAZDAN ELEKTRİK ÜRETİMİNİ AZALTTI
Türkiye de doğal gazdan elektrik üretimini azaltan ülkeler arasında öne çıktı. Son 10 yılda doğal gazdan elektrik üretimini 21 teravatsaat düşüren Türkiye, en belirgin düşüşün yaşandığı ülkeler sıralamasında dördüncü oldu.
Bu listede Türkiye’nin önünde 80 teravatsaat düşüşle Japonya, 29 teravatsaat düşüşle Vietnam ve 25 teravatsaat düşüşle Brezilya bulundu.
İthal gaza bağımlı ekonomilerdeki bu eğilim, fiyat dalgalanmaları ve enerji güvenliği risklerine karşı geliştirilen yapısal dönüşümün bir sonucu olarak değerlendirildi.
61 EKONOMİ DOĞAL GAZDA ZİRVEYİ GERİDE BIRAKTI
Doğal gazdan elektrik üreten 124 ekonominin 61’i üretimde zirve seviyesini geride bıraktı. Rapora göre bu durum, doğal gaz kullanımındaki düşüşün geçici bir hareketten çok uzun vadeli bir dönüşüme işaret ettiğini gösteriyor.
Japonya’da doğal gazdan elektrik üretiminin düşmesinde nükleer santrallerin yeniden devreye alınması ve güneş enerjisi kapasitesindeki artış etkili oldu.
Birleşik Krallık, İspanya ve İtalya’da ise yenilenebilir enerji yatırımlarının güçlenmesi doğal gaz talebini azalttı.
G7’DE YENİLENEBİLİR ÜRETİM DOĞAL GAZA YAKLAŞTI
2025 verilerine göre ABD, Japonya, Almanya, Birleşik Krallık, İtalya, Kanada ve Fransa’dan oluşan G7 ülkelerinde yenilenebilir kaynaklardan elektrik üretimi 2 bin 544 teravatsaate ulaştı.
Aynı dönemde G7 ülkelerinde doğal gazdan elektrik üretimi 2 bin 577 teravatsaat oldu. Bu veriler, yenilenebilir kaynakların G7 genelinde doğal gaz üretimini yakalamaya çok yaklaştığını gözler önüne serdi.
JEOPOLİTİK RİSKLER ENERJİ DÖNÜŞÜMÜNÜ HIZLANDIRIYOR
Rusya’nın Ukrayna’yı işgaliyle başlayan fiyat dalgalanmaları ve enerji güvenliği endişeleri, yenilenebilir enerjiye geçişi hızlandıran başlıca unsurlar arasında yer aldı.
Raporda, 2026’da ABD-İsrail-İran gerilimi gibi jeopolitik gelişmelerin ithal gaza dayalı elektrik sistemlerinin kırılganlığını yeniden gündeme getirdiği belirtildi.
Temiz enerji maliyetlerindeki düşüş ve enerji güvenliği kaygıları, doğal gazın küresel elektrik sistemindeki ana yakıt konumundan uzaklaşmasına sebep oluyor.
