Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanan gelişmelerin küresel enerji yatırımları açısından kritik bir döneme işaret ettiğini açıkladı. Ajansa göre ülkeler, enerji güvenliklerini güçlendirmek için politikalarını, yatırım önceliklerini ve uzun vadeli stratejilerini yeniden değerlendiriyor.
KÜRESEL ENERJİ YATIRIMLARI REKOR SEVİYEYE ÇIKIYOR
IEA’nın Dünya Enerji Yatırımı 2026 raporuna göre, küresel enerji yatırımlarının 2026’da tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşması öngörülüyor.
Raporda, dünya genelinde enerji hizmetlerine yönelik talebin artmasıyla toplam enerji yatırımının 2015’teki 2,6 trilyon dolardan 2026’da 3,4 trilyon dolara çıkacağı belirtildi.
IEA, bu harcamaların dağılımında önemli değişimler yaşandığını vurguladı. Enerji güvenliği, son yıllarda yaşanan iki büyük enerji dalgalanmasının ardından ülkelerin gündeminde daha güçlü bir yer edindi.
HÜRMÜZ BOĞAZI ENERJİ GÜVENLİĞİNİN MERKEZİNDE
Hürmüz Boğazı, küresel petrol ve doğal gaz ticareti açısından en kritik geçiş noktalarından biri olarak öne çıkıyor. IEA’ya göre Orta Doğu’da yaşanan son gelişmeler, ülkeleri tedarik kaynaklarını ve enerji güzergâhlarını çeşitlendirmeye yöneltiyor.
Ajans, Hürmüz Boğazı’na bağımlılığı azaltabilecek projelere yönelik yatırım ilgisinin arttığını ifade etti. Bu süreçte ülkeler, yalnızca enerji arzını güvence altına almayı değil, aynı zamanda dışa bağımlılığı azaltacak yerli kaynakları da daha fazla gündeme alıyor.
YENİLENEBİLİR ENERJİ VE NÜKLEER YATIRIMLARI ARTIYOR
IEA, yakıt ithalatına bağımlı ülkelerde yenilenebilir enerji, nükleer enerji, enerji verimliliği ve bazı durumlarda kömür gibi yerli kaynaklara ilginin güçlendiğini bildirdi.
Rapora göre yenilenebilir enerji üretim projelerine yapılacak yatırımın 2026’da yaklaşık 665 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Bu yatırımın yarısından fazlasının yalnızca güneş enerjisi projelerine yönelmesi tahmin ediliyor.
Nükleer enerji yatırımlarının da artış eğiliminde olduğu belirtiliyor. IEA’ya göre 2026’da nükleer yatırımların, on yıl öncesine göre yüzde 75 daha yüksek seviyeye çıkması bekleniyor. Kömür yatırımlarının ise 2012’den bu yana en yüksek seviyesine ulaşacağı öngörülüyor.
ELEKTRİFİKASYON VE VERİMLİLİK İTHALAT MALİYETİNİ AZALTTI
IEA, yatırım tercihlerinin enerji güvenliğine etkisini ölçmek için son 10 yıllık dönemi inceledi. Analize göre enerji ithalatçısı ülkeler ve bölgelerde verimlilik, elektrifikasyon, biyoyakıtlar, yenilenebilir enerji ve nükleer elektrik üretimine yapılan yatırımlar önemli bir maliyet avantajı sağladı.
Ajans, bu yatırımlar sayesinde 2025 yılında 260 milyar doların üzerinde yakıt ithalat maliyetinden kaçınıldığını belirtti.
PİL DEPOLAMA VE GÜNEŞTE MALİYETLER GERİLEDİ
Raporda dikkat çekilen bir diğer başlık ise enerji teknolojilerindeki maliyet düşüşü oldu. IEA’ya göre pil depolama sistemleri ve güneş enerjisi teknolojileri, 2015’ten bu yana güçlü bir maliyet gerilemesi yaşadı.
Ajans, bu teknolojilerdeki maliyetlerin yaklaşık yüzde 80 azaldığını bildirdi. Enerji sistemindeki teknolojilerin maliyetleri on yıl önceki seviyelerinde kalsaydı, aynı altyapı oluşumunu desteklemek için 2026’da 2,5 trilyon dolarlık ek harcama gerekeceği ifade edildi.
ENERJİ YATIRIMLARINDA GÜVENLİK DÖNEMİ
IEA’nın değerlendirmesi, küresel enerji yatırımlarında yeni dönemin yalnızca üretim kapasitesiyle sınırlı olmadığını gösteriyor. Enerji arz güvenliği, tedarik rotalarının çeşitlendirilmesi, yerli kaynakların güçlendirilmesi ve teknolojik dönüşüm artık yatırım kararlarının merkezinde bulunuyor.
Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanan gelişmeler de bu dönüşümün en görünür başlıklarından biri olarak ön plana çıkıyor.
