Avrupa’nın mevcut hidroelektrik santralleri, rüzgar ve güneş yatırımlarıyla birlikte kullanıldığında şebekeye 25 gigavatlık ek yenilenebilir enerji kapasitesi kazandırabilir. Ember’in analizine göre bu potansiyel, yeni bağlantı yatırımlarına ihtiyaç duyulmadan AB’nin 2030 hedeflerine önemli katkı sağlayabilir.
HES ALTYAPISI YENİLENEBİLİR ENERJİYE KAPI AÇIYOR
Londra merkezli düşünce kuruluşu Ember’in “Power on Tap” raporuna göre, Avrupa Birliği’nin 2030 yenilenebilir enerji hedeflerini karşılayabilmesi için şebekede en az 120 gigavatlık yeni bağlantı kapasitesine ihtiyaç bulunuyor.
Fakat bağlantı kapasitesinin yetersiz kalması, çok sayıda rüzgar ve güneş projesinin uzun süre şebeke kuyruğunda beklemesine sebep oluyor. Raporda, mevcut hidroelektrik santrallerinin bağlantı noktalarının daha verimli kullanılmasıyla bu sorunun bir bölümünün aşılabileceği ifade ediliyor.
25 GİGAVATLIK KAPASİTE EK YATIRIMSIZ DEVREYE ALINABİLİR
Avusturya, Bulgaristan, Fransa, İtalya, Portekiz, Romanya ve İspanya, AB’deki toplam hidroelektrik kapasitesinin yüzde 71’ini oluşturuyor.
Bu ülkelerin mevcut HES altyapılarını rüzgar ve güneş santralleriyle birleştirmesi halinde, 25 gigavatlık yenilenebilir enerji kapasitesinin ilave şebeke yatırımı yapılmadan sisteme bağlanabileceği hesaplanıyor. Söz konusu kapasite, yedi ülkenin 2030’a kadar planladığı yenilenebilir enerji yatırımlarının yaklaşık yüzde 18’ine karşılık geliyor.
KABLO HAVUZU ŞEBEKE KULLANIMINI İKİ KATINA ÇIKARABİLİR
Avrupa’daki hidroelektrik santralleri, kendilerine ayrılan şebeke bağlantı kapasitesinin ortalama yalnızca yüzde 19’unu kullanıyor. Bu sebeple bağlantı hatları günün önemli bölümünde atıl durumda kalıyor.
“Kablo havuzu” yöntemiyle aynı bağlantı noktasına rüzgâr santrali eklenmesi halinde kullanım oranının yüzde 36’ya, güneş santrali eklenmesi durumunda ise yüzde 31’e çıkabileceği öngörülüyor. Böylece farklı saatlerde üretim yapan kaynaklar aynı altyapıyı daha dengeli kullanabiliyor.
YÜZER GES’LER SU KAYNAKLARINI DA KORUYABİLİR
HES rezervuarlarına kurulacak yüzer güneş santralleri, hem enerji üretimi hem de arazi kullanımı açısından avantaj sağlıyor. Suyun serinletici etkisi güneş panellerinin verimliliğini artırırken, rezervuarların değerlendirilmesi tarım ve orman arazileri üzerindeki baskıyı azaltıyor.
Su yüzeyini örten paneller, buharlaşmanın sınırlanmasına da katkı sağlıyor. HES’lerin sabah ve akşam, güneş santrallerinin ise öğle saatlerinde üretim yapması, bağlantı hatlarının gün boyunca daha dengeli kullanılmasına olanak tanıyor.
POMPAJ DEPOLAMALI HES’LER SİSTEMİ ESNEKLEŞTİRİYOR
Pompaj depolamalı hidroelektrik santrallerinde güneşten elde edilen fazla elektrik, suyun üst rezervuara taşınmasında kullanılabiliyor. Bu şekilde ihtiyaç fazlası temiz enerji depolanarak talebin yükseldiği saatlerde yeniden üretime dönüştürülebiliyor.
Raporda incelenen ülkeler arasında Avusturya yüzde 77’lik hibrit kullanım potansiyeliyle ilk sırada yer alıyor. Fransa ve İtalya da mevcut hidroelektrik altyapısını rüzgar ve güneş yatırımlarıyla birleştirme kapasitesi bakımından ön plana çıkıyor.
YASAL DÜZENLEME EKSİKLİĞİ YATIRIMLARI YAVAŞLATIYOR
Hibrit projelerin sunduğu avantajlara rağmen, incelenen yedi ülke arasında yalnızca İspanya ve Portekiz’de bu alana özel mevzuat bulunuyor.
Ember, şebeke kapasitesi üzerindeki baskının azaltılması için kablo havuzu uygulamasının yaygınlaştırılması, bürokratik engellerin kaldırılması ve hibrit enerji projelerinin izin süreçlerinin hızlandırılması gerektiğinin altını çiziyor.
