Türkiye, 2040'a kadar enerji sisteminde elektriğin ağırlığını artıracak kapsamlı bir dönüşüme hazırlanıyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, hazırlıkları süren ve “Türkiye için Yeni Enerji Mimarisi” ya da “Vizyon 2040” olarak adlandırılan programın temelinde elektrifikasyonun yer alacağını açıkladı.
Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Türkiye-ABD İş Konseyi (TAİK) tarafından düzenlenen 19. Türkiye Yatırım Konferansı kapsamındaki Enerji Yuvarlak Masa Toplantısı'nda konuşan Bayraktar, Türkiye'nin enerji stratejisini talep, bağımlılık ve karbonsuzlaşma olmak üzere üç temel başlık üzerine kurduğunu söyledi.
Türkiye'de enerji talebinin nüfus artışı, şehirleşme, ekonomik büyüme ve sanayileşmenin yanı sıra yapay zeka odaklı veri merkezleri, elektrikli mobilite ve soğutma gibi yeni tüketim alanlarıyla yükseldiğini belirten Bayraktar, gelecekte su arıtma ve tuzdan arındırma tesislerinin de talep üzerinde etkili olacağını ifade etti.
2040 VİZYONUNUN MERKEZİNDE ELEKTRİFİKASYON VAR
Hazırlanan yeni enerji mimarisinin ekim sonu veya kasım başında, COP31 öncesinde açıklanması planlanıyor. Bayraktar, 2040 vizyonunun merkezine elektrifikasyonun yerleştirildiğini belirterek dönüşümün binalardan sanayiye, ulaşımdan tarım ve imalata kadar ekonominin farklı alanlarına yayılacağını söyledi.
Yeni dönemde yenilenebilir enerji, enerji verimliliği, nükleer enerji, petrol ve doğal gaz ile madenler beş temel politika alanını oluşturacak. Dijitalleşme, altyapı ve bölgesel bağlantılar ise bu alanları destekleyen yatay politikalar arasında yer alacak.
GÜNEŞ VE RÜZGARDA YENİ KAPASİTE DEVREYE GİRECEK
Elektrik üretiminde büyümenin önemli bölümünün yenilenebilir kaynaklardan karşılanması hedefleniyor. Türkiye'nin hidroelektrik potansiyelinin büyük ölçüde kullanıldığını belirten Bayraktar, güneş ve rüzgarda ise yeni kapasite için önemli bir alan bulunduğuna işaret etti.
Bu alanda hem yerli hem de yabancı yatırımcıların ilgisinin arttığını ifade eden Bayraktar, enerji verimliliğinin de artan talebin yönetilmesinde önemli rol oynayacağını söyledi.
2024-2030 Ulusal Enerji Verimliliği Eylem Planı kapsamında yaklaşık 20 milyar dolarlık yatırım yapılması ve birincil enerji tüketiminin yüzde 15 azaltılması hedefleniyor.
ELEKTRİK ŞEBEKESİNE EN AZ 80 MİLYAR DOLAR
Artan elektrik üretimi ve tüketimi, şebeke yatırımlarının da hızlandırılmasını gerektirecek. Bayraktar'ın verdiği bilgilere göre, elektrik iletim sisteminin güçlendirilmesi için 2035'e kadar en az 30 milyar dolarlık, dağıtım şebekesi için ise en az 50 milyar dolarlık yatırıma ihtiyaç bulunuyor.
Böylece yalnızca iletim ve dağıtım altyapısında öngörülen yatırım ihtiyacı en az 80 milyar dolara ulaşıyor. Dijitalleşme ve komşu ülkelerle elektrik bağlantılarının geliştirilmesi de yeni enerji mimarisinin altyapı ayağında yer alıyor.
2040'TA 13 MİLYON ELEKTRİKLİ ARAÇ BEKLENİYOR
Elektrik talebini büyütecek alanlardan biri de ulaşım olacak. Bayraktar, 2040'a kadar Türkiye'de yaklaşık 16-17 milyon yeni aracın trafiğe çıkmasının beklendiğini, bunların yaklaşık 13 milyonunun elektrikli, 3-4 milyonunun ise hibrit araç olmasının öngörüldüğünü açıkladı.
Elektrikli araçların yaygınlaşması petrol ürünlerine olan talebi azaltırken elektrik tüketimini artıracak. Bayraktar, bu nedenle artan talebin karşılanması için yenilenebilir enerji kaynaklarının yanı sıra doğal gaz çevrim santralleri ve nükleer üretim kapasitesine de ihtiyaç duyulacağını belirtti.
ARTAN ELEKTRİK TALEBİ İÇİN ÜRETİM VE ŞEBEKE BİRLİKTE BÜYÜYECEK
Türkiye'nin 2040'a uzanan elektrik dönüşümü yalnızca yeni üretim santrallerinin kurulmasına dayanmayacak. Artan yenilenebilir enerji kapasitesinin sisteme bağlanması, milyonlarca elektrikli aracın oluşturacağı yeni talebin karşılanması ve sanayiden binalara kadar daha fazla alanda elektriğin kullanılması, üretim ile şebeke yatırımlarının eş zamanlı yürütülmesini gerektirecek.
Bayraktar, enerji ve maden sektörlerinde 2040'a kadar yapılması planlanan yatırımların toplamının 300 milyar doların üzerine çıkabileceğini belirterek, bu yatırımların hayata geçirilmesinde öngörülebilir enerji piyasalarının ve uluslararası sermayenin önemine dikkati çekti.
