Norveç'te eylül ayında gerçekleştirilen geniş kapsamlı askerî tatbikatta, kiralık otomobillerin kayıt özellikleri nedeniyle güvenlik endişesi yaşandı. Norveç gazetesi Dagens Næringsliv'in (DN) aktardığına göre tatbikatta görevli askerlerin hareketleri, kullandıkları güzergâhlar ve askerî tesislere ait kapı şifreleri araçların kamera sistemleri tarafından kaydedildi.
Tatbikatta görev yapan araçlardan en az ikisinin, Çin merkezli Changan tarafından üretilen Deepal marka elektrikli otomobiller olduğu bildirildi.
5 BİN ASKERİN GÖREV ALDIĞI TATBİKATTA ORTAYA ÇIKTI
Norveç İç Güvenlik Birliği (Heimevernet), Hovedstad isimli tatbikatı 14-18 Eylül tarihlerinde Oslo ve Akershus'ta gerçekleştirdi.
Yaklaşık 5 bin askerin yer aldığı organizasyonda, parlamento ve hükümet binalarının güvenliğinin sağlanması ile olası bir savaşta Oslo Gardermoen Havalimanı'nın savunulması üzerine çalışmalar yapıldı.
Tatbikat esnasında araçların ayarlarını kontrol eden askerî personel, otomobillerde daha önce bilgileri olmayan bir video kayıt sistemi bulunduğunu fark etti.
Teğmen Fredrik Blanck, araçlardaki kayıt özelliğinin kendi talepleri doğrultusunda etkinleştirilmediğini ve böyle bir sistemin varlığından haberdar edilmediklerini belirtti.
ASKERLERİN GÜZERGAHLARI VE KAPI ŞİFRELERİ GÖRÜNTÜLENDİ
Otomobillerin hafızasında tutulan videoların, askerî personelin araçlara nerede binip indiğini, hangi güzergâhlardan geçtiğini ve belirli konumlarda ne kadar zaman geçirdiğini gösterdiği anlaşıldı.
İncelemelerde, askerlerin tesis girişlerinde kullandıkları güvenlik kodlarını tuşladıkları anların da kameralara yansıdığı tespit edildi. DN'ye konuşan bir kaynak, özellikle Deepal marka araçlarda personelin hareketlerine ve kapı şifrelerine ilişkin ayrıntılı görüntüler bulunduğunu ifade etti.
Bu kayıtların birlikte değerlendirilmesi durumunda askerî birliklerin konuşlanma alanları, devriye rotaları ve ikmal faaliyetlerine ilişkin hassas bilgilerin açığa çıkabileceği değerlendirildi.
KAYITLAR SİLİNDİ ANCAK VERİLERİN AKIBETİ BELİRSİZ
Güvenlik açığının anlaşılmasının ardından askerler, tatbikat sonrasında erişim sağlayabildikleri otomobillerdeki video dosyalarını sildi.
Bununla birlikte kayıtların sadece araçların yerel hafızasında mı saklandığı, yoksa internet bağlantısı aracılığıyla farklı sistemlere de mi iletildiği konusunda kesin bir sonuca ulaşılamadı.
Filodaki diğer otomobillerde benzer kayıtların bulunup bulunmadığı da açıklığa kavuşmadı. Ayrıca araç mikrofonlarının askerî personel arasında yapılan hassas konuşmaları kaydetmiş olabileceği ihtimali gündeme geldi.
GÜVENLİK RİSKİNE RAĞMEN ARAÇLAR KULLANILDI
Video kayıt sistemini tespit eden askerlerin konuyu üstlerine ilettiği bildirildi. Ancak yaşanan gelişmenin ardından otomobillerin tatbikattan çekilmediği, kalan günlerde de kullanılmayı sürdürdüğü aktarıldı.
Bu kararın, askeri birliğin kullanımına sunulabilecek yeterli sayıda alternatif aracın bulunmaması nedeniyle alındığı belirtildi. Norveç Silahlı Kuvvetleri, olay hakkındaki soruları doğrudan yanıtlamazken kurum sözcüsü Caroline E. Lysne, elektronik donanımlar ve araçların oluşturabileceği güvenlik tehditlerinin bilincinde olduklarını söyledi.
Lysne, hassas verilerin toplanmasını engellemek amacıyla hem fiziksel hem de elektronik koruma önlemleri uyguladıklarını bildirdi.
350 MİLYON KRONLUK KİRALAMA SÖZLEŞMESİ
Norveç ordusunun 2024'te First Rent A Car Norway ve RAC Norway şirketleriyle ülke çapında araç kiralama anlaşmaları yaptığı, sözleşmelerin toplam azami tutarının 350 milyon Norveç kronuna ulaştığı kaydedildi.
Hertz'in Norveç'teki faaliyetlerini yürüten First Rent A Car Norway'in, Volvo Cars'ın kurumsal yapısı içerisinde bulunduğu belirtildi. Volvo Cars'ın çoğunluk hissesi ise Çin merkezli Geely Holding Group'un kontrolünde yer alıyor.
Volvo Cars, Geely'nin şirket üzerindeki kontrolünün doğrudan bir güvenlik tehdidi anlamına geldiği yönündeki değerlendirmeleri kabul etmedi.
Şirket, açık bir hukuki gerekçe bulunmadığı sürece verilerin Geely ile paylaşılmasının mümkün olmadığını savundu. First Rent A Car Norway ise operasyonlarını Norveç ve Avrupa'daki yasal düzenlemeler çerçevesinde sürdürdüğünü açıkladı.
MODERN ARAÇLARIN TOPLADIĞI VERİLER TARTIŞILIYOR
Norveç Ulusal Güvenlik Otoritesi, Risiko 2025 raporunda yeni nesil otomobillerin 200'ün üzerinde elektronik sensör barındırabildiğine işaret etmişti.
GPS, kameralar, sürücü takip teknolojileri ve çevrim içi bağlantı sistemleri sayesinde otomobillerin bulundukları yerler ve çevre koşulları hakkında kapsamlı bilgiler kaydedilebiliyor.
Ülkede daha önce Çinli Yutong firmasının elektrikli otobüsleri de veri güvenliği tartışmalarına konu olmuştu. Oslo bölgesinde toplu taşımadan sorumlu Ruter, gerçekleştirdiği testlerde üretici şirketin otobüslerin yazılım sistemlerine uzaktan erişim sağlayabildiğini duyurmuştu. Söz konusu erişimin teorik olarak araçların faaliyetlerini durdurmak amacıyla kullanılabileceği değerlendirilmişti.
Norveç ordusunun son tatbikatında ortaya çıkan olayda ise araçlarda tutulan görüntülerin dış sistemlere iletildiğini doğrulayan herhangi bir bulgu açıklanmadı.
