Yapay zeka teknolojilerinin hızla yaygınlaşması, veri merkezlerinin enerji ve su tüketimini gündemin önemli başlıklarından biri haline getirdi. Birleşmiş Milletler’in veri merkezlerinin artan su tüketimine ilişkin uyarısının ardından, bu tesislerde daha verimli ve su kullanmayan soğutma çözümleri daha fazla önem kazandı.
MIT çıkışlı Ferveret, nükleer reaktörlerde kullanılan bir soğutma yöntemini veri merkezlerine uyarlayarak bu alanda dikkat çeken yeni bir teknoloji geliştirdi. Şirketin sistemi, enerji verimliliğini artırırken veri merkezlerinde su kullanımını ortadan kaldırmayı amaçlıyor.
VERİ MERKEZLERİNDE SOĞUTMA İHTİYACI ARTIYOR
Veri merkezlerinde enerji tüketiminin önemli bir bölümü soğutma sistemlerinden kaynaklanıyor. İlk dönemlerde hava tabanlı soğutma yöntemleri kullanılırken, işlemci gücünün artmasıyla ortaya çıkan ısı miktarı da yükseldi.
Bu durum, hava soğutmanın yetersiz kalmasına ve sektörün sıvı soğutma çözümlerine yönelmesine sebep oldu. Sıvılar, havaya kıyasla ısıyı daha hızlı uzaklaştırabildiği için özellikle yüksek işlem gücü gerektiren sistemlerde daha etkili bir seçenek olarak ön plana çıkıyor.
IMMERSION COOLING SİSTEMLERİ SINIRLARA YAKLAŞTI
Gelişmiş veri merkezlerinde bugün “immersion cooling” olarak bilinen yöntem kullanılıyor. Bu yöntemde sunucu rafları özel bir sıvının içine yerleştiriliyor ve işlemcilerden çıkan ısı doğrudan sıvıya aktarılıyor.
Ancak yapay zeka sistemlerinin daha yüksek işlem gücü talep etmesi, mevcut sıvı soğutma sistemlerinde yeni zorlukları beraberinde getiriyor. Yüksek ısı nedeniyle sıvıda oluşan kabarcıkların kontrol edilmesi ve yeniden sıvı hâline dönüştürülmesi giderek daha zor hale geliyor.
FERVERET NÜKLEER SOĞUTMA YÖNTEMİNİ VERİ MERKEZLERİNE UYARLIYOR
Ferveret’in geliştirdiği sistem, nükleer reaktörlerde kullanılan “subcooled boiling” yöntemine dayanıyor. Bu teknolojide düşük kaynama noktasına sahip özel bir sıvı kullanılıyor.
Sistemde oluşan kabarcıklar daha küçük boyutta kalıyor ve çevredeki sıvı içinde hızlı şekilde yeniden yoğunlaşabiliyor. Böylece klasik immersion cooling sistemlerinde görülen basınç ve sıcaklık kontrolü sorunlarının önemli ölçüde azaltılması hedefleniyor.
YÜZDE 35 DAHA FAZLA TOKEN ÜRETİMİ
Şirketin yayımladığı son araştırmaya göre geliştirilen yöntem, mevcut gelişmiş immersion cooling çözümlerine kıyasla işlem verimliliğinde yüzde 15’e kadar artış sağlayabiliyor.
Ferveret’in özel güç kontrol sistemiyle birlikte kullanıldığında ise veri merkezlerinin aynı enerji tüketimiyle yüzde 35 daha fazla token üretebildiği belirtiliyor. Yapay zeka modellerinde token üretimi, sistem performansının temel göstergelerinden biri olarak kabul ediliyor.
MODÜLER YAPI MEVCUT MERKEZLERE UYUM SAĞLAYABİLİR
Ferveret’in APC adı verilen Adaptive Phase Cooling sistemi modüler bir tasarıma sahip. Şirket, büyük tanklar yerine her sunucunun küçük kutular içine yerleştirildiği daha kompakt bir yapı kullanıyor.
Ferveret kurucu ortaklarından Reza Azizian, mevcut immersion cooling çözümlerinin genellikle büyük tanklara dayandığını, kendi sistemlerinin ise raf tipi ve daha küçük bir mimariyle geliştirildiğini belirtiyor. Bu yaklaşımın, teknolojinin mevcut veri merkezi altyapılarına uyarlanmasını kolaylaştırabileceği belirtiliyor.
SU KULLANMAYAN VERİ MERKEZLERİNİN ÖNÜ AÇILABİLİR
Ferveret’in sistemini öne çıkaran en önemli unsurlardan biri, soğutma sürecinde su tüketimini ortadan kaldırması. Günümüzde birçok veri merkezi, soğutma için yüksek miktarda su kullanıyor. Bu durum, özellikle sıcak ve kurak bölgelerde veri merkezi yatırımlarını zorlaştırıyor.
Şirket, su gerektirmeyen soğutma çözümü sayesinde güneş enerjisi potansiyeli yüksek ancak su kaynakları sınırlı bölgelerde de veri merkezleri kurulabileceğini değerlendiriyor.
KURAK BÖLGELER İÇİN YENİ BİR ALTYAPI SEÇENEĞİ
MIT Nükleer Bilim ve Mühendislik Bölümü öğretim üyelerinden ve Ferveret kurucularından Matteo Bucci’ye göre bu teknoloji; Afrika, Orta Doğu ve Amerika’nın bazı bölgelerinde önemli bir dönüşüm sağlayabilir.
Bu bölgelerde güneş enerjisi santrali kurmanın daha kolay olduğu, ancak veri merkezlerini soğutmak için gerekli su kaynaklarının çoğu zaman yeterli olmadığı belirtiliyor. Ferveret’in geliştirdiği su kullanmayan sistem, yapay zeka altyapılarının farklı coğrafyalara yayılmasını kolaylaştırabilecek bir çözüm olarak ön plana çıkıyor.
