Küresel nükleer enerji kapasitesinin 2050’ye kadar önemli ölçüde artması beklenirken, bu büyümede küçük modüler reaktörlerin (SMR) payı giderek yükseliyor. Dünya Nükleer Birliği’nin (WNA) verilerine göre, 2050’ye kadar devreye alınması öngörülen yaklaşık 1043 gigavatlık yeni nükleer kapasitenin 260 gigavatının SMR’lerden oluşacağı öngörülüyor.
Artan elektrik talebi, enerji güvenliği ihtiyacı ve net sıfır emisyon hedefleri nükleer enerji yatırımlarını yeniden hızlandırıyor. Yapay zeka uygulamalarının yaygınlaşmasıyla büyüyen veri merkezlerinin elektrik ihtiyacı, sanayi ve ulaştırmada elektrifikasyonun artması ve kesintisiz düşük karbonlu elektrik talebi de bu süreci destekliyor.
Bu eğilim, 2023’te Dubai’de düzenlenen COP28’de ülkelerin küresel nükleer enerji kapasitesini 2050’ye kadar en az üç katına çıkarma taahhüdüyle daha belirgin hale geldi.
SMR’LER İÇİN 260 GİGAVATLIK KAPASİTE
Dünya Nükleer Birliği verilerine göre mevcut reaktörlerin işletilmeye devam etmesi ve ülkelerin açıkladığı yeni kapasite hedeflerinin hayata geçirilmesi halinde küresel nükleer kurulu gücün 2050’ye kadar 1446 gigavata ulaşması tahmin ediliyor.
Bugün yaklaşık 403 gigavat seviyesinde bulunan küresel nükleer kurulu gücün bu seviyeye çıkabilmesi için yaklaşık 1043 gigavatlık yeni kapasitenin devreye alınması gerekiyor. Bunun yaklaşık 260 gigavatının küçük modüler reaktörlerden sağlanacağı öngörülüyor.
SMR’ler, daha düşük ilk yatırım ihtiyacı, modüler yapıları, daha kısa inşaat süreleri ve ihtiyaç duyulan bölgelere daha esnek şekilde kurulabilmeleri nedeniyle yeni nükleer yatırım planlarında öne çıkıyor. Veri merkezleri, enerji yoğun sanayi tesisleri ve kesintisiz elektrik ihtiyacının yüksek olduğu bölgeler SMR’lerin kullanım alanları arasında gösteriliyor.
1,5 TRİLYON DOLARLIK SMR YATIRIMI BEKLENİYOR
2050’ye kadar belirlenen küresel nükleer kapasite hedeflerinin karşılanabilmesi için nükleer değer zincirinde yaklaşık 6 trilyon dolarlık yatırıma ihtiyaç duyulacağı tahmin ediliyor.
Bu tutarın yaklaşık 5,3 trilyon dolarlık bölümünün reaktör projelerine ayrılması beklenirken, 3,5 trilyon doların büyük ölçekli nükleer santrallere, yaklaşık 1,5 trilyon doların ise SMR projelerine yönelmesi öngörülüyor.
Böylece küçük modüler reaktörlerin toplam reaktör yatırımlarından yaklaşık üçte bir oranında pay alması hedefleniyor.
YATIRIMLAR 2030’LU YILLARDA HIZLANACAK
Nükleer enerji yatırımlarındaki asıl artışın 2030’lu yıllarda gerçekleşmesi bekleniyor. 2025-2030 döneminde yaklaşık 700 milyar dolar seviyesinde olması öngörülen yatırım tutarının, yeni nükleer projelerin ve ilk büyük ölçekli SMR filolarının inşasıyla birlikte 2031-2040 döneminde 2,3 trilyon dolara çıkacağı tahmin ediliyor.
2041-2050 döneminde de yaklaşık 2,3 trilyon dolarlık yatırım yapılması öngörülüyor.
TÜRKİYE DE SMR TEKNOLOJİLERİNİ PLANLAMASINA DAHİL EDİYOR
Türkiye, 2050’ye kadar yaklaşık 20 gigavatlık nükleer kurulu güce ulaşmayı hedefliyor. Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nin ardından ikinci ve üçüncü büyük ölçekli nükleer santral projelerinin hayata geçirilmesi planlanırken, SMR teknolojilerinin de bu kapasiteye katkı sağlaması amaçlanıyor.
Türkiye’nin hedefleri arasında yalnızca SMR teknolojilerinden yararlanmak değil, uluslararası iş birlikleriyle yerli sanayi ve insan kaynağını sürece dahil ederek kendi çözümlerini geliştirmek de bulunuyor. Uzun vadede bu teknolojilerin bölgesel pazarlara ihraç edilmesi ve Türkiye’nin küresel nükleer tedarik zincirindeki payının artırılması hedefleniyor.
